 thở vừa chạy, chốc chốc lại ngoái cổ nhìn lũ kiến và lo lắng theo dõi bọn trẻ xem chúng có chịu đựng được cuộc chạy trốn không. 
Chắc không thoát được - Giáo sư buồn rầu nghĩ - Chắc không làm sao thoát được! 
Nhưng biết làm thế nào? Chịu chết ư? Cả bọn trẻ lẫn ông ư? 
Không, không thể chịu thế được! 
Hay là dừng lại cản đường lũ kiến? Biết đâu bọn trẻ sẽ kịp trốn thoát, trong khi đánh nhau với bầy kiến? 
Giáo sư giả bộ vô tình vấp ngã, và dừng lại. 
Trông thấy thế, bọn trẻ cũng dừng lại. 
- Cứ chạy đi! Cứ chạy đi! - Ivan Germogenovich xua tay. 
Karik và Valia chạy được mấy bước lại dừng lại. 
Giáo sư nổi giận: 
- Chạy đi chứ! Sao dừng lại thế? Làm sao thế? 
- Sông! Ở đây có sông! 
- Ở đâu thế? 
Giáo sư chạy lại phía bọn trẻ. 
Ở phía trước những quả đồi không cao lắm nằm tiếp nối nhau, kéo dài như mắt xích. 
Sau những quả đồi là dòng sông xanh. 
- Các cháu bơi qua được chứ? - Giáo sư hấp tấp hỏi. 
Karik và Valia đưa mắt nhìn nhau đồng thanh trả lời: 
- Chúng cháu bơi qua được! 
- Nhất định được mà bác! 
- Thế thì chạy mau! Chúng ta sẽ thoát! 
Giáo sư chạy lên ngọn đồi. Ông kêu lên: 
- Lặn xuống nhé! Rồi bơi sang bờ bên kia! 
Ông vung tay nhảy từ bờ dốc cao xuống sông. 
- Theo bác! - Bọn trẻ nghe thấy tiếng ông. 
Không nghĩ ngợi gì nữa, Karik và Valia lặn theo giáo sư. 
Nước lạnh làm tỉnh cả người, Karik vọt lên mặt nước như một cái nút chai, hấp tấp ngoái đầu nhìn xung quanh. 
Ở phía trước giáo sư đang bơi, miệng phun nước phì phì như con báo biển. Cái đầu hói của ông lấp lánh dưới ánh nắng như một quả bi a được đánh bóng. 
Karik và Valia hấp tấp sải tay bơi theo giáo sư. 
Nhưng ông tựa như không nhìn thấy bọn trẻ. Vừa nhô đầu khỏi mặt nước, ông ngó quanh ngó quẩn. 
- Ê... hê... hề! - Ivan Germogenovich kêu lên - Các cháu ở đâu thế? 
- Cháu ở đây! 
- Cháu ở đây! 
- Đừng có tụt lại sau nhé! 
Karik và Valia đập tay trên mặt nước. Chúng ráng hết sức cố đuổi kịp Ivan Germogenovich, nhưng ông tỏ ra là một nhà bơi lội rất giỏi. Khoảng cách giữa ông và bọn trẻ mỗi lúc một tăng thêm. Giáo sư bơi sang tới bờ bên kia rồi mà Karik và Valia còn bì bõm ở giữa sông. 
Valia kêu lên cái gì đó, Ivan Germogenovich bèn quay trở lại bơi cùng với bọn trẻ. Ông lo lắng hỏi: 
- Thế nào? Có mệt không? Bơi đến nơi được chứ? 
Valia thở hắt ra làm nổi lên những bong bóng cố gắng trả lời: 
- Bơi được ạ! 
Karik ngoái đầu lại phía sau: cậu chỉ sợ bọn kiến lửa cũng nhảy xuống bơi đuổi theo. Karik nhìn thấy chúng lăng xăng ở trên bờ, chạy đến dòng sông, cúi mình xuống mặt nước, thận trọng giơ những cái chân ra tựa như muốn bơi nhưng rồi lại nhảy lùi lại ngay lập tức. 
Không một con kiến nào dám xuống nước. 
Các khách du lịch mệt rã rời đến được bờ bên kia, bước lảo đảo tới những tảng đá rằn ri. 
Bọn trẻ ngồi lên những tảng đá. 
Giáo sư vắt râu cho khô nước rồi nói: 
- Chiến tranh là thế đấy! 
Karik và Valia lặng thinh. 
Chúng nhìn đăm đăm sang bờ bên kia, nơi lũ kiến lửa đang chạy đi chạy lại. 
Valia lấy tay vuốt nước trên mặt, hỏi: 
- Những con kiến ấy... chúng không biết bơi hả bác? 
- Không, chúng không biết bơi đâu! - Ivan Germogenovich trấn an cô bé. 
Karik thở hổn hển nói: 
- Cháu có đọc sách, thấy nói là chúng nối nhau con nọ ôm con kia làm thành cái cầu av2 bằng cách đó đi qua sông. 
Ivan Germogenovich gật đầu: 
- Đúng thế đấy! Tuy nhiên ở đây chúng không nhiều đến mức có thể làm được cầu.. Và nói chung... 
Giáo sư lo lắng ngước nhìn bầu trời bao phủ những đám mây đen nặng nề rồi quay ngoắt lại phía bờ. 
- Các cháu ạ, có một nguy cơ khác đang đe doạ chúng ta. Bây giờ sặp đổ xuống một trận mưa rất kinh khủng... Chúng ta phải trú vào một nơi nào đó... Càng nhanh càng tốt. 
Valia phì cười: 
- Đằng nào thì chúng ta cũng đã ướt sũng rồi, bác còn lo gì nữa? 
Ivan Germogenovich nói: 
- Các cháu quên rằng bây giờ ngay giọt nước mưa đầu tiên sẽ quật ngã chúng ta, giọt thứ hai sẽ cắm sâu chúng ta xuống đất. Nào các cháu! Nhìn kỹ xem quanh đây có cái mái nào chắc chắn để chúng ta có thể trú qua trận mưa không? 
Các khách du lịch chưa kịp rời khỏi con sông thì bầu trời đã đen sẫm lại, gió lạnh thổi ầm ầm trên đỉnh cao của rừng cỏ rồi những giọt mưa bắt đầu rơi lộp độp trên lá. 
Nhưng đó mới chỉ là những giọt mưa đầu tiên. 
Giáo sư kêu lên: 
- Chạy mau theo bác! 
Ông lăn tròn mình xuống bờ dốc rồi nhanh nhẹn đứng dậy chạy tiếp. 
Bọn trẻ cắm đầu chạy theo giáo sư. 
Những cái áo mưa của họ bay phất phới trong gió. Những cái dù rung rinh. Cán dù mỏng manh cong như cánh cung. 
Đột nhiên giáo sư rẽ ngoặt sang một phía. 
- Lại đây! Các cháu! - Ông kêu lên rồi chạy đến một ảtng đá cao màu xám, nhô cao trên thung lũng như một cái tháp. 
Trên tảng đá có một khối đá lớn màu nâu sẫm. 
Từ xa tất cả nom giống hệt một cái nấm khổng lồ. 
Giáo sư chạy đến chân tảng đá kỳ lạ đó ngẩng đầu lên ngắm nghía rồi xoa tay nói: 
- Thật là tuyệt! 
Karik và Valia cũng chạy đến nơi đồng thanh kêu lên: 
- Cái gì thế bác? 
- Tảng đá gì thế bác? 
Giáo sư hỏi: 
- Các cháu không nhận ra ư? Nào, ngắm kỹ cái vật kỳ diệu đó xem nào! 
Tảng đá vươn cao lên trời, càng lên cao càng thu hẹp lại 
Ở tít trên cao, khoảng tầng thứ mười của một ngôi nhà cao, có một cái mái tròn rỗ lỗ chỗ như tổ ong. Nó sụp xuống dưới như vánh của một cái mũ khổng lồ bị ướt nước mưa. Bóng đen của mái che đến giữa cái cột. 
Valia kêu lên: 
- Cây nấm! 
Ivan Germogenovich cười vang: 
- Cố nhiên là cây nấm rồi! 
Karik hỏi: 
- Không biết đây là nấm gì bác nhỉ? Nấm bạch dương, nấm giết ruồi hay nấm ruyt-suyn? 
Ivan Germogenovich vừa hé miệng định trả lời thì một trận mưa rào đổ xuống. Tiếng của giáo sư chìm trong tiếng mưa ầm ầm. 
Cả giáo sư lẫn bọn trẻ chưa từng thấy trận mưa nào như vậy trong đời... 
Trong không trung những quả cầu nước nặng nề rít lên rơi xuống đất ầm ầm. Những cục đất văng lên cao tựa như có đan đại bác nổ. Đất bùn chưa kịp rơi xuống đất thì hàng trăm quả cầu nước mới lại gầm rú lao xuống nền đất nổ tung toé khắp nơi. 
Những dòng nước đổ xuống đất. Chẳng bao lâu một màu nước đục mờ che khắp mọi cảnh vật xung quanh. 
Không khí đột nhiên trở nên lạnh lẽo. 
Giáo sư và bọn trẻ đứng co ro như những con ngỗng đứng trên mặt băng. 
Gió lạnh buốt thổi tạt ngang sườn, hắt những bụi nước giá lạnh vào các khách du lịch. 
Karik, răng đánh lập cập vào nhau, rên rỉ: 
- La... ạnh quá! 
Ivan Germogenovich cửa động đôi vai nói: 
- Gay go thật, các bạn ạ! Thế này thì chúng ta đến chết cóng mất. Phải tìm được phía khuất gió của cây nấm. 
Thế này nhé... Karik, cháu đi sang phải, còn Valia, cháu đi sang bên trái. Điểm tập trung là ở đây. Các cháu nhìn kỹ xem có chỗ nào tốt hơn không... Nào, thôi đi đi! 
Bọn trẻ run lập cập chạy quanh cây nấm khổng lồ. 
Valia chạy quanh một mỏm lồi ra của thân cây nấm. Gió đang thổi vào lưng cô bỗng biến mất. 
Sau chỗ lồi ra, gió lặng. 
Ngay dưới chân là củi và cành khô lăn lóc. Mặt đất còn ấm. Dẫm bàn chân tê cóng lên đó, Valia cảm thấy ấm áp hẳn lên. 
Đó là chỗ khô và ấm nhất dưới cây nấm, chỉ có hơi tối một chút. Ở một chỗ không cao lắm so với mặt đất, thân cây nấm bị nứt ra và vỏ cây treo lủng lẳng như một cái hiên, tạo nên bóng tối lên mặt đất. 
Valia chui xuống dưới mái hiên. Cô gọi to: 
- Lại đây! Lại chỗ cháu ở đây! Cháu tìm được một cái lều! Ở đây có một cái lều! Lại đây đi! 
Giáo sư và Karik chạy lại từ hai phía khác nhau. Ai cũng thích cái góc hẻo lánh có mái che này. 
Sau khi xem xét kỹ, Ivan Germogenovich nói: 
- Rất tốt! Cái thuỷ tạ này thật thuận tiện cho việc trú mưa. 
Ông kéo những thân cây khô dầy dặn đến dưới mái hiên và các khách du lịch ngồi xuống thoải mái. 
Karik cao hứng nói: 
- Cháu đề nghị đặt tên chỗ trú này của các nhà du lịch là "Cây nấm Valia". 
Valia khoái chí với đề nghị của Karik. Cô nói: 
- Cháu không phản đối. 
Giáo sư nói: 
- Giá bây giờ có được mỗi người một ly trà nóng và... 
Ông chưa kịp nói hết câu thì một vật gì rất nặng rơi xuống mái hiên lăn ầm ầm trên đầu mọi người. 
Một con rắn trắng có đầu đen uốn cong mình, ngoằn ngoèo thấp thoáng hiện ra trong không trung. Nó đập mình xuống đất, quằn quại dưới chân các khách du lịch như muốn tấn công họ. 
Bọn trẻ chạy bổ đến bên giáo sư, trốn sau tấm lưng rộng bè của ông. 
Nhưng cả giáo sư cũng sợ hãi bước lùi lại. 
Con rắn này to gần gấp đôi Ivan Germogenovich và béo hơn ông nhiều. Cắm cái đầu đen xuống đất như một mũi khoan, nó quay tròn uốn éo thân mình rồi đi biến vào trong đất. 
Giáo sư lẩm bẩm: 
- À, ra thế! 
Các khách du lịch còn chưa kịp hoàn hồn thì ở phía trên xổ xuống một trận mưa rắn trắng. Những con này cũng nhanh chóng biến xuống dưới đất. 
Bọn trẻ cắm đầu bỏ chạy. 
Giáo sư kêu lên: 
- Đứng lại! Chạy đi đâu thế? 
Ông nắm tay giữ chúng lại. 
Valia thút thít khóc: 
- Rắn! 
- Rắn nào mà rắn! Chỉ nói nhảm! Cô bạn ơi, đây đâu phải là rắn mà là ấu trùng bình thường của muỗi. 
- Muỗi hả bác? 
- Chính thế! Ấu trùng của loài muỗi nấm. Các cháu nhìn thấy không - Giáo sư chỉ tay vào cái mái nấm hình cái mũ - Các cháu thấy chúng ăn hư cây nấm không?... Các cháu đừng sợ! Chúng thậm chí không nhìn đến các cháu nữa. Bây giờ chúng còn mải lo chuyện khác... Trong khi đất còn đang ướt và xốp, chúng lại vội vã chui sâu xuống dưới đất để biến thành nhộng ở đó. 
Bọn trẻ nghe thế mới yên tâm. 
Mọi người lại ngồi xuống dưới mái hiên, nép sát lại bên nhau. 
Cơn mưa rào vẫn tiếp tục dội xuống ầm ầm. Rừng cỏ rũ xuống dưới sức nặng của những dòng nước. Mưa rơi như đánh trống lên chiếc mũ nấm, mạnh như sấm rền trên đầu mọi người. 
Giáo sư và bọn trẻ lo lắng nhìn lên trên, bất giác rụt cả cổ lại. 
Bỗng Karik kêu lên: 
- Úi chà, lại một con nữa to quá! Nó đang bò lại kìa! 
Một con vật trần trụi, mập ú uể oải bò trên mái. Nó giống như một cái nệm bông bẩn thỉu căng phồng. 
Lưng con quái vật bóng loáng như thoa mỡ. 
Đề phòng bất trắc, Valia nép vào sau lưng giáo sư rồi hỏi: 
- Con gì thế bác? 
Ivan Germogenovich bình thản đáp: 
- Con sên đấy! Một con sên thông thường. 
- Nó cũng sẽ rơi xuống ư bác? 
Giáo sư bật cười: 
- Không đâu, đừng có hòng nó ngã! Nó bám chắc lắm. 
- Nó cũn